Yeni bir kriz. Yine. Bir yerde savaş, bir yerde yangın, bir yerde ekonomik çöküş, bir yerde bir skandal. Her sabah, her saat başı, her haftanın başı bir yenisi dikiliyor karşımıza. Biz? Kahve alıp izliyoruz. Bu cümle sert gelebilir ama mesele ahlak değil, sinir sistemi. Henüz insanlık “Breaking News’e maruz
İnsanlığın en eski refleksi şu olabilir: Camı kır, sonra “cam kırıldı” de. Fiil pasif, fail buhar. Ve biz buna dil diyoruz. Mağduriyetini diline yükleyen insanın kaçma becerisi de diyebiliriz. Daha bir çok şey diyebiliriz. Gündelik konuşmalarımız bile suçun nasıl taşındığını gösterir. “Sinirlendirdiler.” “Beni mecbur bıraktı.” “Şartlar böyle.” “Şeytan dürttü.” "
Çocukları korumak denince çoğu insanın aklına iki sahne geliyor: “kapıyı kilitle” ve “telefonu elinden al”. Halbuki gerçek tehlike çoğu zaman kapının dışındaki yabancıdan değil, çocuğun hayatına “normal” görünen bir kanaldan sızan yetişkinden, yani güven ambalajına sarılmış manipülasyondan geliyor. Bu yüzden çocuk koruma meselesi, korku sineması değil; sistem tasarımıdır. Ev içi
Bu yazı, 140 Journos YouTube kanalında yayımlanan “Miras Davası” başlıklı bölümü izlemeyen, izlemeyi düşünmeyen, izleyen ya da yarıda bırakmış olanlar için yazıldı. Çünkü burada ele alınan mesele, belirli bir video içeriğinden çok daha geniş bir problemle ilgili: Türkiye’nin tarihinin, travmalarının ve kurucu figürünün “politik psikoloji” diliyle yeniden paketlenerek bugünün
Küçük bir kızken nerede olduğumuzu merak ederdim. — Neredeyiz anne? — İstanbul. — İstanbul nerede? — Türkiye’de. — Türkiye nerede? — Dünyada… Dünyadan sonra uzay, karanlık, Ay falan derken kafam iyice karışırdı. Zifiri karanlık bir belirsizlik çökerdi zihnime. Çok çaresiz hissettiğimi hatırlıyorum. İyi de neden buradayız? Babaannem “Allah Baba yarattı bizi” derdi. Dedem “Allah yarattı”
Öykü yazmanın zorlukları var. Bu bir öykü mü bilmiyorum, zaten gönderdiğim yerde yayınlamak için onaylamadı, sebebini bilmiyorum ama ona ne derseniz deyin, öykü, hikaye, anı, yazarken zorlandım. Okurken de zordur belki, siz karar vereceksiniz. İşte huzurlarınızda Kalliope ve Zehra Beyaz büyük bir evin geniş pencerelerinden bakan gözler, yıllar sonra Kalamış’
Cinsellik, insan davranışları içinde belki de en yanlış anlaşılan alandır. Bunun temel nedeni cinselliğin yalnızca bireysel bir deneyim olmaması; aynı zamanda toplumsal düzenin, iktidarın ve ahlakın doğrudan müdahale ettiği bir alan olmasıdır. Cinsellik herkes için önemlidir, seks harika bir şeydir ama ayıptır da. Bazen namusun kaçıp gitmesine sebep olan, bazen
Fatih Ürek'in vedasından sonra çokça haber çıktı, insanlar ondan bahsetti, yazılar yazıldı. Sosyal medyada taziye mesajları dolaştı. Ve bir kısmının altında çok tanıdık olduğumuz kibirli ama içeriği tam anlaşılmayan yorumları da okuduk. Sıklıkla "Entelektüel Fatih Ürek dinlemez!", "Entelektüel de bir zahmet Fatih Ürek dinlemesin"
Melania belgeselini tek başına ele almak, meseleyi eksik okumak olur. Asıl anlamlı olan, bu yapımı son yirmi yılda ortaya çıkan “kişisel ama kamusal”, “samimi ama kontrollü”, “itiraf gibi ama risksiz” belgesel dalgasının içine yerleştirmek. Çünkü Melania belgeseli bir istisna değil; tersine, bu türün en steril, en cesaretsiz ve en öğretici
Bazı zihinler dünya nüfusu içinde çok ender bulunur. Kalabalıkların arasına saklanmış gizli bir hazine gibidirler. Tarih, nadiren bu hazinelerden birine ev sahipliği yapar. Bizim tarihimiz de onlardan birine sahiptir. Mustafa Kemal Atatürk’ün zihinsel kapasitesini “yüksek zekâ” gibi muğlak bir kavramla açıklamak yetersizdir. Çünkü çok zeki olmak, tek başına hiçbir
Bildiğiniz bir çocuk odasıydı. Kız çocuğu odası. Süslü, püslü, biraz da dağınık. Bebekler, Barbieler, oyuncak ev. Porselen bir yemek takımım vardı. Çok severdim. Sürekli yıkardım. Minicik fincanları, kulpları kırılacakmış gibi ince, sanki gerçek bir hayatın provasıydı hepsi. Duvarda iki resim asılıydı. Ümit Yaşar Oğuzcan’ın bana aldığı iki resim. Bizimkilerin
Yaşlanma, İktidar ve Yer Açmayı Reddeden Zihin Emeklilik çoğu zaman yanlış anlaşılır. Yaygın anlatıda emeklilik, “artık üretken olmamak”, “yorulmak”, “kenara çekilmek” gibi edilgen anlamlarla yüklenir. Oysa emekliliğin tarihsel ve toplumsal işlevi bundan çok daha derindir. Emeklilik, bireyin değersizleşmesi değil; toplumun kendini yenileyebilmesi için bilinçli olarak alan açmasıdır. Bu, biyolojik bir
Bir penguen yanlış yöne gider, binlerce insan peşinden yürür. Sosyal medya trendleriyle insanın midesini bulandırıyor çoğu zaman. Koca bir kalabalığın bir penguenin peşine takılması da öyle. Sosyal medyanın en iyi yaptığı şey gerçekliği anlatmak değil, onu evcilleştirmektir. Sert olanı yumuşatır, rahatsız edeni sevimlileştirir, trajediyi motive edici bir cümleyle zararsız hâle
Bu bir nezaket metni değil. Bu bir teselli de değil. Bu, özellikle Türkiye bağlamında, okumayan, araştırmayan, düşünmeyen; politik ve toplumsal meselelere “bana ne” konforuyla bakan; buna rağmen kendini güçlü, bilinçli ve hatta ilerici zanneden kadınlara dair katmanlı bir yüzleştirme denemesi. Bu konuyu sıkça ve derinlikli düşünüyorum. Çünkü şu soru yakamı
Devlet Güvence Olmaktan Çıktığında Bazı konular vardır; binlerce kez konuşulsa da çözülemez. Hatta bu konular üzerine onlarca düşünür, tarihçi, sosyolog ve aktivist gerçekleri tek tek ortaya koysa, denklemin tüm parçalarını bir araya getirse bile insanlık aynı döngüye yeniden girer. Bilgi birikir, analiz derinleşir, belgeler çoğalır; fakat sonuç çoğu zaman değişmez.
Bir videoyu bir insan kaç kez izleyebilir? Üstelik birinin hayatını kaybettiği bir videoyu. Büyüterek, yavaşlatarak, çözünürlüğünü defalarca artırarak izledim. Dehşet verici. Bu noktada insan ister istemez şu soruyla yüzleşiyor: Biz gerçekten modern bir çağda mı yaşıyoruz, yoksa modern olduğumuza dair kolektif bir yanılsamanın içinde, makyajlanmış başka bir Orta Çağ’ı
Sosyal medyada Deffy adında bir karakter yarattım. Mizah yapıyorum. Günlük hayatta defalarca çiğnenmiş klişelerle, burçlar üzerinden karakter analizleriyle, flörtte yaptığımız saçmalıklarla, siyasete kadar uzanan bir alanda video çekiyorum. Bazen gazetecilerin kombinleri bile konu oluyor. Genelde komik. Hatta bazen o kadar komik ki videoyu çekerken kendim gülüyorum. Hesabımı takip edenlerin büyük
“Seksapel” kelimesinin kelime anlamı en çıplak haliyle “cinsel çekicilik”tir; ama günlük kullanımda daha geniş bir şeye işaret eder: Bir kişinin (çoğu zaman kadının) bedeninden, tavrından, sesinden, kıyafetinden, hatta “ulaşılamaz” görünen mesafesinden üretilen arzulanırlık etkisi. Arzular şelale diyebiliriz kısaca. Kelime, Türkçeye büyük olasılıkla Fransızca/İngilizce hattından geçmiş bir ödünçlemedir: sex
Yeni çağda flört, romantizm falan değil; insanın kendi egosunu şarj etmek için başkalarının duygusal dünyasını priz gibi kullanması. “Tanışalım mı?” değil artık mesele. Mesele şu: Beni beğenir misin? Beğenirsen kaç saniyede cevap verirsin? Beğenmezsen de canın sağ olsun, ben zaten üç kişiyi daha yedek koltuğunda beğeniyorum. Yani ilişki değil, A/
James Small, akademik dünyada sık rastlanan türden bir figür değildi. Ne bir üniversite kürsüsü vardı ne de resmî bir “Prof. Dr.” unvanı. Ama tam da bu yüzden, söylediği her şey üniversite duvarlarının dışına taştı. James Small bir akademisyen olmaktan çok, bir bilinç eğitmeni, bir entelektüel aktivist ve Afro-merkezci düşüncenin sert
Trump’ı “garip bir karakter” diye açıklamak, depremi “yer sallandı” diye açıklamak gibi. Doğru ama komik derecede yetersiz. Trump, Amerika’nın bir semptomu; hatta daha kötüsü: Amerika’nın kendi kendine anlattığı masal ile yaşadığı gerçek arasındaki fark büyüyünce ortaya çıkan bir yan ürün. Ürün dağıtımı da başarılı bu arada. Dünyanın
Kumar bağımlılığı çoğu zaman yanlış bir yerden ele alınıyor. Toplum bu meseleyi genellikle ahlak, irade ya da karakter üzerinden okumayı sever. “Tutamadı kendini”, “zayıf iradeli”, “paraya dayanamadı” gibi açıklamalar hem rahatlatıcıdır hem de yanıltıcı. Rahatlatıcıdır, çünkü sorunu bireyin içine hapseder; yanıltıcıdır, çünkü gerçeği ıskalar. Kumar bağımlılığı esasen bir karakter meselesi
2026 ile öpüştük, koklaştık ve hâlâ “bir şeyler yolunda değil ama tam da depresyon denecek kadar dramatik değil.. Neredeyse kolektif sıkıntılı, dertli bir iç ses sürekli konuşuyor. İnsanlar çalışıyor, konuşuyor, gülüyor, story atıyor, tatil yapıyor; ama bunların hiçbiri eskisi gibi bir şey hissettirmiyor. Hayat açık büfe gibi duruyor ama iştah
What if we woke up one morning and everything had changed… But only for one day. Any longer and we wouldn’t survive it. Humanity, if conscious for three consecutive days, would descend into collective psychosis. One single day of something like an awakening of consciousness. Consciousness arrives, and the