Nawal El Saadawi (1931–2021), yalnızca bir yazar değil, aynı zamanda Arap dünyasında kadın hakları mücadelesinin öncü figürlerinden biri, bir hekim, bir entelektüel ve bir muhalifti. Onun yaşamı, bir insanın bireysel cesaretiyle kurulu iktidar yapıları arasındaki çatışmanın somut örneklerinden biridir. Mısır’ın patriyarkal, otoriter ve dini kuralların gölgesindeki toplumunda yetişen
“Ben dünyayı gezdim, şimdi uzaya çıkıyorum. Siz hâlâ pasaport sırasındasınız.” Bu sözleri söyleyen kişi bir influencer değil; 80 yaşında bir gezgin, yatırımcı ve uzay yolcusu: Arvinder Singh Bahal. Namıdiğer Arvi. Bugün, Jeff Bezos’un uzay şirketi Blue Origin ile birlikte New Shepard roketine binerek Kármán hattını aşacak — yani teknik olarak
#2 “Kutsal Aile, Makbul Kadın: Rahminle Yaşa, Yat Ruhsatıyla Öl” Büyükannem kulağıma eğilip "Aman kızım sakın evlenme!" dediğinde bu cümlenin derinliğini anlayacak bir yaşta değildim. Evlenmeme öğüdü veren büyükanne daha sonra kendi kendine benim çeyizime bir şeyler yapardı. İnsanın kafası çok karışıyor gerçekten. Dantel yatak örtülü bir bekarlık
“Amerika nükleer savaşa tamamen hazır!” Donald Trump bunu söylerken yüzünde o tanıdık poker ifadesi vardı: Yani hem blöf yapıyor olabilir, hem de gerçekten savaş başlatabilir — çünkü bu adamın yüzünde “şaka yapıyorum” diye bir kas grubu yok. İki nükleer denizaltıyı “uygun mesafeye” yolladı. Ne demek bu? Yani “o düğmeye basarsam sabahı
#1 Devlet Baba ve Aile Ana: Otoritenin Kutsal Nikâhı Aile kutsaldır. Çünkü devlet öyle dedi. Devlet kutsaldır. Çünkü aile öyle yetiştirdi. Tebrikler: Bu simbiyotik nikâhı alkışlayan herkes aynı sistemin ürünüdür. Bu nikaha altın taktınız. Karşılığında da nikah şekeri aldınız. Altınlar ilk borçta satıldı, şekeler ise yenmeyecek durumdaydı. Yine de herkes
Tarihte büyük dönüşümler, genellikle bir yorgunluğun sonucudur. 16. yüzyıl Avrupa’sı da, Roma Katolik Kilisesi’nin doymak bilmez iştahı ve inkâr edilemez yozlaşması karşısında yorgundu. İnsanlık dinlerle daha huzurlu, daha iyi ve daha mutlu olacaktı oysa sadece yorgunluğa sebep oldu. İnanılmaz bir tezat yaşıyoruz insanlık olarak. Dinlenmeye çalıştığımız her an
Tanrı adına konuşmak, tarih boyunca yalnızca ruhsal bir ayrıcalık değil, maddi ve siyasi bir strateji olmuştur. Hristiyanlık tarihinde bu yetkinin merkezine yerleşen makam, Papalık’tır. “İsa’nın vekili” olarak tanımlanan papa, sadece ruhları değil, kıtaları yönetmeye soyunmuş bir otoriteye dönüşür. Bu dönüşüm, yalnızca dinin dünyevileşmesi değil, inancın tahakkümle buluştuğu bir
dinler tarihi
Dinin tarihsel serüveni, yalnızca metafizik bir arayış değil; aynı zamanda güç, tahakküm ve korku üzerine kurulu bir düzenin de hikâyesidir. Mücadele ve cehennem gibi kavramlar, sadece inanç sistemlerinin bileşeni değil, toplumsal düzenin kontrol mekanizmaları hâline gelmiştir. Din, iktidarı meşrulaştırmak ve itaati koşullamak için araçsallaştırıldığında, mücadele cihada, korku ise cehenneme dönüşür.
Tektanrıcılığın Ontolojik Derinliği ve İslam’ın Kurumsal Sapmaları Üzerine Karen Armstrong’un Dinin Kısa Tarihi adlı eserinin “Tanrı’nın İradesine Boyun Eğmek” başlıklı bölümü, özellikle İslam’ın teslimiyet temelli yapısını anlamak için güçlü bir başlangıç noktası sunar. Ona göre “Müslüman” olmak, kelime anlamıyla Tanrı’ya teslim olandır. Bu teslimiyet, yalnızca
Hz. Muhammed’i Ekonomik, Sosyolojik, Kültürel ve Antropolojik Açıdan Yeniden Düşünmek İnsanlık tarihinin bir diğer kırılma anlarından biri, çölde bir adamın mağarada duyduğu bir sesle başladı. Bu sesin taşıdığı mesaj, yalnızca metafizik bir hakikati değil, toplumsal, ekonomik ve kültürel bir devrimi de fısıldıyordu. O adam, Hz. Muhammed’di. Onun peygamberliği,
İnsan kendi dertlerine, beceriksizliklerine, korkularına uydurduğu bahanelere bakınca bazen utanıyor. Minik dertleri göğüsleyemeyen, küçük sorunları çözemeyen, mutsuzluklarına ve problemlerine çözüm bulamayan insanlarla, bir çoğu için dünyanın sonu denecek yerlerden yıldız gibi parlayan insanlar çıkıyor. Hepsi aynı gezegende yaşıyor. Aynı havayı soluyor. Ella Fitzgerald'dan bahsedeyim biraz. Geceleri onun sesiyle
Mustafa Kemal Atatürk’ün Sakarya Meydan Muharebesi sırasında söylediği “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır; o satıh bütün vatandır” sözü, yalnızca bir savaş stratejisinin özeti değil, bir milletin varoluşsal mücadelesini ifade eden tarihî ve felsefî bir bildiridir. Yüzeyde bu cümle, belirli bir cephe hattının savunulmasından vazgeçilip, topyekûn direniş anlayışının benimsendiğini