Aralık ayını karşılamak üzereyiz. Türkiye'de çam ağaçları, Noel süsleri, yılbaşı kutlamaları, Noel Baba şapkasının linçlenmesine en fazla 10 gün kaldı. Linç başlamadan bir şeyler yazayım dedim. Dünyanın en eski ritüellerinin bugün boş ve gerçekten beleş eleştiriler karşısında neden yıllardır yenik düşmediğini ve neden düşmeyeceğini anlamamız için yeterli bilgiye
İnsan denen varlık, tarihin başından beri anlaşılması güç bir muamma olmuştur. İnsan kendine laf geçiremediği anlarda bu gerçekle daha acı bir şekilde karşı karşıya kalıyor. Herkes aynı gökyüzünün altında doğar, ama kimisi sabahları 6’da uyanıp koşuya çıkar, kimisi 12’de kalkıp kahvesini karıştırırken bile sıkılır. Bu farklılığın sebebini modern
Bir dönem her profilde aynı kelime parlıyordu: sapyoseksüelim. Yani zekâya âşık olan insanlar çağındaydık — en azından kendimizi öyle sanıyorduk. Profilleri gören yüksek zeka çağında yaşıyoruz zannederdi ama geldiğimiz nokta pek de öyle olmadığını gösteriyor. Ayrıca kimsenin Einstein’ın bıyığına, göz torbalarına, darmadağın saçlarına “ah be bu adam ne zeki” diyerek
Artık Atatürk sadece bir insan değil, bir zamir değil; bir yüklemdir — “yapmak”, “başarmak”, “direnmek” fiillerine denk düşer. Bir insanın yüce ideallerinin başarılacağını gösterir... Bir milletin en karanlık sabahında, gözlerini değil, aklını kendine çeviren bir ışık. Samsun’a ayak bastığı gün, deniz puslu, yollar çamurdu; ama o çamurun içinde bile bir
Zohran Mamdani, 2025 New York belediye başkanlığı yarışını kazandı. Evet, gerçekten kazandı — hem de karşısında biri “ben bu şehri defalarca kurtardım” diye gezen Andrew Cuomo, diğeri “ben metroda devriye geziyorum” diyerek kendini 80'lere sıkışıp kalmış Curtis Sliwa varken. Mamdani, tarih yazdı: hem New York’un ilk Müslüman, ilk
Limbik sistem; ventral tegmental alan (VTA) → nükleus akkumbens (NAc) dopamin devreleri, amigdala, hipokampus, insula, singulat korteks (özellikle ACC) ve orbitofrontal/ventromedial prefrontal korteks (OFC/vmPFC) ile çalışan bir ağdır. Sosyal medya, bu ağın üç temel işlevini —ödül öğrenmesi, duygu düzenleme ve sosyal kıyas— hedef alır. Her şeyin ne kadar da
Dijital medyanın yükselişi, bireylerin kendilerini ifade etme biçimlerinde köklü değişikliklere yol açmıştır. Yüz yüze iletişimin yerini giderek bilgisayar aracılı iletişim alırken, bireyler bu yeni ortamda kimliklerini yalnızca gerçek halleriyle değil, aynı zamanda avatarlar aracılığıyla da temsil etmeye başlamıştır. Avatarlar yalnızca görsel temsiller değil, aynı zamanda toplumsal kimliğin yeniden inşasında birer
Cadılar Bayramı’nın kökeni, bugünkü “şeker vermezsen kapını yakarım” estetiğinden çok önce, ölüm, doğaüstü güçler ve insanın karanlıkla pazarlığıyla ilgili derin inançlardan doğmuştur. Yani aslında Halloween, “ölümü eğlenceli hale getirme” sanatının atasıdır. Kökenleri yaklaşık iki bin yıl öncesine, Keltlerin Samhain festivaline kadar uzanır. Samhain, hasat mevsiminin sonu ve kışın yani
Tarih boyunca insanın kimliğini en görünür biçimde taşıyan unsur saç oldu. Saç, yalnızca bir uzuv değil, bir dil gibiydi; hangi sınıfa ait olduğumuzu, hangi inanca mensup bulunduğumuzu, yas mı tuttuğumuzu yoksa bereket mi kutladığımızı anlatan, sessiz ama güçlü bir simge. Ve bu diller içinde siyah saç, karanlığın en parlak haliydi.
Norma Jeane Mortenson, 1946’da saçlarını platine boyadığında yalnızca kimliğini değil, kadınlığın endüstriyel standardını da yeniden icat etti. Hollywood o anda yeni bir tanrıça yarattı: Marilyn Monroe. O günden itibaren milyonlarca kadın saçlarını sarıya boyarken aslında boyadığı şey saçları değil; kendini toplumsal onay için boyadı. Monroe yalnızca bir aktris değil,
Modern birey, parmağının ucunda evreni taşıdığını sanıyor. Oysa taşıdığı şey, sinaptik kapasitesini kemiren bir laboratuvar deneyinden ibaret. Deney demek bile hafif kalır belki de; artık bir yaşam biçimi. Sosyal medya, dikkat denen sınırlı bilişsel kaynağı yeniden biçimlendirerek yalnız davranışlarımızı değil, biyolojik ritmimizi de sömüren bir ekosistem yarattı. Artık düşünmek yerine
Zekâ, günümüzün en çok konuşulan ama en az anlaşılan kavramlarından biridir. Televizyonlarda, sosyal medyada veya kısa video kesitlerinde zekâ, genellikle bireyin bilişsel kapasitesinden çok karakter özellikleriyle ilişkilendirilir. Psikolog Acar Baltaş’ın 2 ay önce Teke Tek Bilim'de Prof. Dr. Emrah Safa Gürkan'ın konuğu olduğu programda : “Zeki